'तिरस्कार' या शब्दाच्या संधीची फोड

स्पष्टीकरण

'तिरस्कार' हा शब्द 'तिरः' आणि 'कार' या दोन शब्दांच्या संधीने (sandhi) तयार झाला आहे. संस्कृत व्याकरणानुसार, जेव्हा विसर्गानंतर (visarga - :) 'क' हा वर्ण येतो, तेव्हा विसर्ग (visarga) आणि 'क' यांच्या संधीने 'स्क' असा ध्वनी बदल होतो. म्हणजे 'तिरः' (tiraha - जो अपमानित करतो, हलका करतो अशा अर्थाचे मूळ) + 'कार' (kara - करणारा) = 'तिरस्कार' (अपमान, तुच्छता). संधीची फोड म्हणजे संधीने जोडलेल्या शब्दाचे मूळ घटक शोधणे, आणि येथे ती फोड 'तिरः + कार' अशी होते. विसर्गाची (:) उपस्थिती हा संधी नियमाचा मुख्य सूचक आहे. हा विसर्ग संधीचा (visarga sandhi) प्रत्यक्ष उदाहरण आहे जो मराठी भाषेत संस्कृतातून आलेल्या शब्दांमध्ये सामान्य आहे.