खालील म्हणीचा योग्य अर्थ ओळखा. आपला हात जगन्नाथ.
- (अ)1. आपली उन्नती आपल्याच कर्तृत्वावर अवलंबून असते.✓ योग्य उत्तर
- (ब)2. दुसऱ्याचा अनुभव पाहून मनुष्य शहाणा होतो.
- (क)3. पैशाने सर्व कामे साध्य होतात.
- (ड)4. मिळालेल्या संधीचा फायदा करून घेणे.
स्पष्टीकरण
'आपला हात जगन्नाथ' या म्हणीचा योग्य अर्थ आहे 'आपली उन्नती आपल्याच कर्तृत्वावर अवलंबून असते' हा पर्याय क्रमांक 1 बरोबर आहे. या म्हणीत 'हात' हा माणसाच्या स्वतःच्या कष्ट, कर्तृत्व आणि प्रयत्नांचे प्रतीक आहे, तर 'जगन्नाथ' हा शब्द जगाचा नाथ म्हणजे पालनकर्ता, रक्षणकर्ता या अर्थाने वापरला आहे. म्हणजेच स्वतःचे हात (कष्ट, कर्तृत्व) हेच आपले खरे रक्षणकर्ता किंवा तारणहार असतात, दुसऱ्या कोणावरही अवलंबून राहण्याची गरज नसते असा भाव या म्हणीतून व्यक्त होतो. मराठी म्हणींच्या पारंपरिक संग्रहात ही म्हण स्वावलंबन आणि स्वकर्तृत्वाचे महत्त्व सांगण्यासाठी वापरली जाते. म्हणून मनुष्याची प्रगती त्याच्या स्वतःच्या मेहनतीवर आणि क्षमतेवर अवलंबून असते हाच खरा अर्थ या म्हणीचा आहे.