प्राथमिक शिक्षण सक्तीचे करणारे भारतातील पहिले राज्य हा मान कोणत्या संस्थानाने मिळविला ?
Which Princely state got recognized as the first one to make primary education compulsory ?
- (अ)(1) बडोदा / Baroda✓ योग्य उत्तर
- (ब)(2) औंध व सातारा / Aund and Satara
- (क)(3) कोल्हापूर व बडोदा / Kolhapur and Baroda
- (ड)(4) जुनागड व हैदराबाद / Junagad and Hyderabad
स्पष्टीकरण
बडोदा संस्थानाचे राजे सयाजीराव गायकवाड (तिसरे) यांनी 1906 मध्ये आपल्या संस्थानात प्राथमिक शिक्षण सक्तीचे व मोफत केले, आणि यामुळे बडोदा हे प्राथमिक शिक्षण सक्तीचे करणारे भारतातील पहिले संस्थान ठरले. सयाजीराव गायकवाड हे शिक्षण, समाजसुधारणा आणि ग्रंथालय चळवळीसाठी प्रसिद्ध होते, त्यांनी बडोद्यात ग्रंथालय चळवळ सुरू केली आणि अस्पृश्यता निवारणासाठीही अनेक पावले उचलली. त्यांच्या या शैक्षणिक धोरणामुळे बडोद्यातील साक्षरतेचा दर इतर संस्थानांच्या तुलनेत खूप वेगाने वाढला. यामुळेच बडोदा संस्थानाला भारतीय संस्थानांमधील शैक्षणिक सुधारणांचे एक आदर्श उदाहरण मानले जाते. कोल्हापूर, सातारा, औंध यांसारख्या संस्थानांनी नंतरच्या काळात समाजसुधारणा केल्या, पण सक्तीच्या प्राथमिक शिक्षणाचा मान मात्र बडोद्यालाच मिळतो.