'हा आंबा साखरेपेक्षा गोड आहे.' (अलंकार ओळखा)

स्पष्टीकरण

या वाक्यात 'हा आंबा साखरेपेक्षा गोड आहे' असे म्हटले आहे, म्हणजे उपमेय (आंबा) हे उपमानापेक्षा (साखर) श्रेष्ठ किंवा जास्त गोड दाखवले आहे. जेव्हा उपमेय हे उपमानापेक्षा वेगळे आणि श्रेष्ठ ठरवले जाते, तेव्हा तो 'व्यतिरेक' अलंकार होतो. व्यतिरेक अलंकाराचे मुख्य लक्षण असे की उपमेयाला उपमानापेक्षा अधिक गुणवान किंवा उजवे दाखवले जाते, आणि इथे 'पेक्षा' हा शब्द वापरून आंब्याची गोडी साखरेच्या गोडीपेक्षा जास्त आहे असे स्पष्टपणे सांगितले आहे. त्यामुळे हे व्यतिरेक अलंकाराचे उत्तम उदाहरण आहे. मराठी व्याकरणात हा अलंकार तुलनात्मक श्रेष्ठत्व दाखवण्यासाठी वापरला जातो, जो या वाक्यात स्पष्टपणे दिसतो.