खालील विधाने विचारात घ्या : अ. भारतीय राज्यघटनेचे अनुच्छेद 2 हे भारतीय संघराज्याचा भाग नसलेल्या भू प्रदेशाचा समावेश अथवा त्याची नवीन राज्यांमध्ये स्थापना यासंबंधी आहे. ब. भारतीय राज्यघटनेचे अनुच्छेद 3 हे अस्तित्वात असलेल्या केंद्रशासित प्रदेशासह घटक राज्यांच्या स्थापने संबंधी अथवा त्यातील बदलासंबंधी तरतूद प्रदान करते. क. भारतीय राज्यघटनेतील अनुच्छेद 3 खाली असलेले विधेयक हे केवळ लोकसभेतच मांडले जाऊ शकते. वरीलपैकी कोणते विधान/ने योग्य आहे/त ? पर्यायी उत्तरे :

Consider the following statements : a. Article 2 of the Indian Constitution relates to admission or establishment of new States which are not part of the Union of India. b. Article 3 of the Indian Constitution provides for the formation of or changes in the existing States including Union territories. c. A Bill under Article 3 of the Indian Constitution shall be introduced only in the Lok Sabha. Which of the above statements is/are correct ? Answer Options :

(अ)(1) वरील सर्व
(ब)(2) अ आणि ब✓ योग्य उत्तर
(क)(3) ब आणि क
(ड)(4) फक्त क

स्पष्टीकरण

भारतीय राज्यघटनेतील कलम 2 आणि 3 हे नवीन राज्यांच्या निर्मितीशी संबंधित आहेत. कलम 2 मध्ये भारतीय संघाचा भाग नसलेल्या भू-प्रदेशाचा भारतात समावेश किंवा त्याच्यापासून नवीन राज्य स्थापन करण्याची तरतूद आहे, त्यामुळे विधान अ बरोबर आहे. कलम 3 मध्ये अस्तित्वात असलेल्या राज्यांच्या सीमा बदलणे, नवीन राज्ये तयार करणे, राज्यांची नावे बदलणे इत्यादी बाबींची तरतूद आहे, त्यामुळे विधान ब देखील बरोबर आहे. कलम 3 अंतर्गत विधेयक लोकसभा आणि राज्यसभा दोन्हीमध्ये मांडले जाऊ शकते, त्यामुळे विधान क चुकीचे आहे. केवळ विधान अ आणि ब हे बरोबर आहेत.

संदर्भ: Indian Polity (Laxmikanth) / Constitution of India (Articles 2, 3, 4)