दिलेली विधाने आणि निष्कर्ष लक्षपूर्वक वाचा. विधानामध्ये दिलेली माहिती ही सामान्यपणे ज्ञात तथ्यांपेक्षा वेगळी असल्याचे आढळले, तरी ती सत्य आहे असे गृहीत धरून, दिलेल्या निष्कर्षांपैकी कोणता/ते निष्कर्ष दिलेल्या विधानांशी तर्कसंगत आहे/आहेत हे ठरवा. विधाने: काही ऑडी, फेरारी आहेत. काही ऑडी, लॅम्बोर्गिनी आहेत. निष्कर्ष: (I) सर्व फेरारी, लॅम्बोर्गिनी आहेत. (II) काही फेरारी, ऑडी असू शकत नाहीत.

स्पष्टीकरण

हा निष्कर्ष (Syllogism) वर आधारित प्रश्न आहे. दिलेली विधाने: (1) काही ऑडी, फेरारी आहेत (2) काही ऑडी, लॅम्बोर्गिनी आहेत. या दोन्ही विधानांचा वेन आकृती (Venn Diagram) विचारात घेतल्यास, ऑडी हे मध्यवर्ती संच (Middle Term) आहे जे अंशतः फेरारी आणि अंशतः लॅम्बोर्गिनी यांच्याशी ओव्हरलॅप करते. निष्कर्ष (I) म्हणतो "सर्व फेरारी, लॅम्बोर्गिनी आहेत" — हे विधानांमधून कधीच प्रस्थापित होत नाही कारण फेरारी आणि लॅम्बोर्गिनी यांच्यात कोणताही थेट संबंध नाही, फक्त दोघेही ऑडीशी संबंधित आहेत. निष्कर्ष (II) म्हणतो "काही फेरारी, ऑडी असू शकत नाहीत" — हे तार्किकदृष्ट्या सत्य आहे कारण विधान फक्त "काही ऑडी, फेरारी आहेत" असे म्हणते, जे अर्थपूर्णरीत्या काही फेरारी अशा आहेत ज्या ऑडी नाहीत (शक्यता), आणि सर्व फेरारी ऑडी आहेत असे कुठेही सांगितलेले नाही. तर्कशास्त्राच्या नियमानुसार (Syllogistic Rules) "काही" हा शब्द कमीतकमी एक असे दर्शवितो परंतु संपूर्ण संच नाही, त्यामुळे निष्कर्ष (II) ही वैध अनुमान (Valid Inference) आहे.

स्पर्धा AI · spardhaai.in