लोकसभेच्या अध्यक्षांच्या संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या : (a) राष्ट्रपतींची मर्जी असेपर्यंत ते आपल्या पदावर राहू शकतात. (b) त्यांच्या निवडणुकीवेळी ते सभागृहाचे सदस्य असणे बंधनकारक नाही. (c) ते संसदेच्या दोन्ही सभागृहांच्या संयुक्त अधिवेशनाचे अध्यक्षस्थान भूषवतात. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त ?
Consider the following statements regarding with speaker of Lok Sabha : (a) He hold office during the pleasure of the President. (b) He need not be a member of the House at the time of his election. (c) He Presides over a joint sitting of the two houses of Parliament. Which of the statement/s given above is/are correct ?
- (अ)(1) फक्त (a) / Only (a)
- (ब)(2) (a) आणि (b) / (a) and (b)
- (क)(3) फक्त (c) / Only (c)✓ योग्य उत्तर
- (ड)(4) (b) आणि (c) / (b) and (c)
स्पष्टीकरण
लोकसभेच्या अध्यक्षांच्या अधिकारांविषयी हा प्रश्न आहे. भारतीय संविधानानुसार, लोकसभेचे अध्यक्ष हे संसदेच्या दोन्ही सभागृहांच्या संयुक्त अधिवेशनाचे अध्यक्षस्थान भूषवतात. हे कलम 118 मध्ये स्पष्टपणे नमूद आहे. जेव्हा लोकसभा आणि राज्यसभेचे संयुक्त अधिवेशन होते, तेव्हा लोकसभाध्यक्ष त्याचे अध्यक्षपद भूषवतात. लोकसभाध्यक्ष राष्ट्रपतींच्या मर्जीवर पदावर राहत नाहीत, तर ते लोकसभेच्या सदस्यांकडून निवडून येतात. तसेच त्यांची निवडणूक होताना ते सभागृहाचे सदस्य असणे बंधनकारक आहे. म्हणून फक्त विधान (c) बरोबर आहे. ⚠️ टीप: कलम 118 ची पडताळणी स्वतः करा.
संदर्भ: Indian Constitution / M. Laxmikanth - Indian Polity