खालील विधानांचा विचार करा. (a) निम्न अक्षवृत्ताच्या मानाने उच्च अक्षवृत्तामध्ये सर्वसाधारणपणे मोठ्या प्रमाणात जैवविविधता असते. (b) पर्वतीय उतारावर उच्च उंचीपेक्षा निम्न उंचीवर सर्वसाधारणपणे जैवविविधता मोठ्या प्रमाणात असते. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/त?

Consider the following statements. (a) High latitudes generally have greater biodiversity than low latitudes. (b) Biodiversity is generally greater at lower altitude than at higher altitude on mountain slopes. Which of the above statement/statements is/are correct?

(अ)(1) फक्त (a)
(ब)(2) फक्त (b)✓ योग्य उत्तर
(क)(3) (a) आणि (b) दोन्हीही
(ड)(4) (a) आणि (b) दोन्हीही नाही

स्पष्टीकरण

विधान (b) पूर्णपणे बरोबर आहे कारण पर्वतीय प्रदेशात उंचीनुसार तापमान, ऑक्सिजन पातळी आणि वातावरणाच्या परिस्थिती बदलतात. निम्न उंचीवर (कमी उंचीवर) अनुकूल तापमान, जास्त ऑक्सिजन, जास्त पाऊस आणि समृद्ध माती यांमुळे वनस्पती आणि प्राण्यांच्या अधिक प्रजाती वाढू शकतात — म्हणजे जैवविविधता (Biodiversity) जास्त असते. उच्च उंचीवर (जास्त उंचीवर) थंड, कमी ऑक्सिजन आणि कठीण परिस्थितीमुळे फक्त विशिष्ट रुपांतरित प्रजातींचा समावेश राहतो, त्यामुळे जैवविविधता कमी होते. विधान (a) चुकीचे आहे कारण ते उलटे सांगते: उच्च अक्षवृत्त (High Latitudes, म्हणजे ध्रुवीय प्रदेश जसे की आर्क्टिक, अंटार्क्टिक) मध्ये थंड हवामान आणि मर्यादित सूर्यप्रकाश यामुळे जैवविविधता अत्यंत कमी असते, तर निम्न अक्षवृत्त (Low Latitudes, म्हणजे विषुववृत्तीय प्रदेश जसे की Amazon, Congo) मध्ये उबदार हवामान, भरपूर पाऊस आणि सतत सूर्यप्रकाश यामुळे जगातील सर्वाधिक जैवविविधता आढळते. म्हणून फक्त विधान (b) बरोबर आहे, आणि पर्याय (2) योग्य उत्तर आहे.

स्पर्धा AI · spardhaai.in

संदर्भ: पर्यावरण आणि जैवविविधता (Environment and Biodiversity)