दिलेली विधाने/ने आणि निष्कर्ष लक्षपूर्वक वाचा. विधानांमध्ये दिलेली माहिती ही सामान्यपणे ज्ञात तथ्यांपेक्षा वेगळी असल्याचे आढळले, तरी ती सत्य आहे असे गृहीत धरून, दिलेल्या निष्कर्षांपैकी कोणता/ते निष्कर्ष दिलेल्या विधानांशी तर्कसंगत आहे/आहेत ते ठरवा. विधाने: काही डाळी, कडधान्ये आहेत. काही कडधान्ये, बिया आहेत. बहुतेक बिया, काजू आहेत. निष्कर्ष (I): काही डाळी, बिया आहेत. (II): काही कडधान्ये, काजू आहेत.

स्पष्टीकरण

हा सिलॉजिझम (syllogism) म्हणजे तार्किक निष्कर्ष काढण्याचा प्रश्न आहे. दिलेली विधाने: (१) काही डाळी, कडधान्ये आहेत, (२) काही कडधान्ये, बिया आहेत, (३) बहुतेक बिया, काजू आहेत. निष्कर्ष (I) म्हणतो की 'काही डाळी, बिया आहेत' — हे तार्किकदृष्ट्या अयोग्य आहे कारण 'डाळी→कडधान्ये' आणि 'कडधान्ये→बिया' या दोन्ही विधानांमध्ये 'काही' (some) हे परिमाणवाचक (quantifier) आहे, त्यामुळे डाळी आणि बिया यांच्यात थेट संबंध स्थापित होऊ शकत नाही — Venn diagram मध्ये असे शक्य आहे की डाळींचा गट आणि बियांचा गट एकमेकांना स्पर्श न करता वेगळे राहतील. निष्कर्ष (II) म्हणतो 'काही कडधान्ये, काजू आहेत' — हे पण अयोग्य आहे कारण 'काही कडधान्ये, बिया आहेत' आणि 'बहुतेक बिया, काजू आहेत' यातून कडधान्ये आणि काजू यांच्यात थेट संबंध निश्चित करता येत नाही; असे शक्य आहे की ज्या कडधान्ये बिया आहेत ते काजू नसलेल्या बियांच्या उपसंचामध्ये असतील. म्हणून दोन्ही निष्कर्ष तर्कसंगत नाहीत आणि पर्याय ३ बरोबर आहे.