जमीन धारणेची मर्यादा म्हणजे एखादा व्यक्ती स्वतःच्या नावे किती जमीन धारण करू शकतो याची वैधानिक परिपूर्ण मर्यादा होय. जमीन धारणेची मर्यादा लादण्याचे खालीलपैकी कोणते दोन पैलू आहेत ? अ. भविष्यातील अधिग्रहणवर मर्यादा ब. एकत्रित जमीन मालकी मर्यादा क. विद्यमान जमीन धारणेवर मर्यादा ड. रूपांतरणावर मर्यादा
- (अ)(1) अ आणि ब
- (ब)(2) ब आणि क
- (क)(3) क आणि ड
- (ड)(4) अ आणि क✓ योग्य उत्तर
स्पष्टीकरण
जमीन धारणेची मर्यादा ही कायदेशीर व्यवस्था आहे ज्यामध्ये एखादी व्यक्ती किती जमीन धारण करू शकते याची कमाल मर्यादा ठरवली जाते. या धोरणाचे दोन मुख्य पैलू आहेत - पहिला म्हणजे 'भविष्यातील अधिग्रहणावर मर्यादा' (अ) म्हणजेच यापुढे एखादी व्यक्ती किती जमीन खरेदी करू शकेल याची मर्यादा घालणे. दुसरा पैलू म्हणजे 'विद्यमान जमीन धारणेवर मर्यादा' (क) म्हणजेच आधीपासून एखाद्याकडे असलेली जमीन जर मर्यादेपेक्षा जास्त असेल तर ती अतिरिक्त जमीन सरकार घेऊन गरीब शेतकऱ्यांना वाटप करणे. भारतात १९६० च्या दशकात जमीन कायद्यांतर्गत ही व्यवस्था लागू करण्यात आली. या दोन्ही तरतुदींमुळे जमिनीचे समान वाटप होऊन शेतीची उत्पादकता वाढते. म्हणूनच अ आणि क हे दोन योग्य पैलू आहेत.