खालीलपैकी कोणत्या तरतूदी राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 25 मध्ये समाविष्ट आहेत ? अ. सद्सद्विवेक बुद्धीचे स्वातंत्र्य ब. धर्माचे पालन (पूजा) करण्याचा हक्क क. धर्माचे आचरण करण्याचा हक्क ड. व्यक्तीचे विशिष्ट धर्मात धर्मांतर करण्याचा सुस्पष्ट हक्क

Which of the following are the provisions of Article 25 of the Constitution ? a. Freedom of conscience b. Right to profess a religion c. Right to practice a religion d. Explicit right to convert individuals to a particular religion

(अ)(1) फक्त अ, ब आणि क / Only a, b and c✓ योग्य उत्तर
(ब)(2) फक्त ब, क आणि ड / Only b, c and d
(क)(3) फक्त अ, क आणि ड / Only a, c and d
(ड)(4) वरील सर्व / All of the above

स्पष्टीकरण

राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 25 नुसार सार्वजनिक सुव्यवस्था, नीतिमत्ता व आरोग्य यांच्या अधीन राहून सर्व व्यक्तींना सद्सद्विवेक बुद्धीचे स्वातंत्र्य (freedom of conscience) आणि धर्माचे पालन (profess), आचरण (practise) व प्रसार (propagate) करण्याचा हक्क दिला आहे. म्हणजे अ (सद्सद्विवेक बुद्धीचे स्वातंत्र्य), ब (धर्माचे पालन करण्याचा हक्क) आणि क (धर्माचे आचरण करण्याचा हक्क) हे तिन्ही थेट अनुच्छेद 25 च्या मूळ शब्दरचनेत समाविष्ट आहेत. मात्र सुप्रीम कोर्टाने स्टॅनिस्लॉस विरुद्ध मध्य प्रदेश राज्य (1977) या खटल्यात स्पष्ट केले की 'प्रसार' (propagate) या शब्दाचा अर्थ स्वतःच्या धर्माची तत्त्वे सांगण्याचा हक्क आहे, परंतु कोणाला जबरदस्तीने किंवा प्रलोभन देऊन धर्मांतर करण्याचा हक्क त्यात नाही. त्यामुळे 'ड' मधील 'व्यक्तीचे विशिष्ट धर्मात धर्मांतर करण्याचा सुस्पष्ट हक्क' ही तरतूद अनुच्छेद 25 मध्ये स्पष्टपणे नमूद नाही, म्हणून पर्याय (1) अ, ब आणि क हाच योग्य आहे.