खालील विधानांपैकी कोणते विधान बरोबर नाही?
Which one of the following statements is not correct ?
- (अ)(1) अनुच्छेद 200 अन्वये राज्यपाल विधेयक राष्ट्रपतीच्या विचारार्थ राखून ठेवू शकतात.
- (ब)(2) राष्ट्रपती विधेयक पुनर्विविचारणासाठी राज्यविधिमंडळाकडे परत पाठविण्यास राज्यपालांस निर्देश देऊ शकतात.
- (क)(3) जर ते विधेयक; राज्यविधिमंडळाने पुन्हा दुरुस्तीसह अथवा दुरुस्ती शिवाय मंजूर करून पुन्हा राष्ट्रपतीकडे सादर केल्यास त्यास मंजुरी देणे राष्ट्रपतीवर बंधनकारक असते.✓ योग्य उत्तर
- (ड)(4) राज्यपालांनी राष्ट्रपतीच्या विचारार्थ राखून ठेवलेल्या विधेयकास राष्ट्रपतीने किती कालावधीमध्ये निर्णय घ्यावा याबाबत राज्य घटनेने कोणतीच कालमर्यादा घातलेली नाही.
स्पष्टीकरण
राष्ट्रपतीच्या अधिकारांबद्दलचा हा प्रश्न आहे. जेव्हा राज्यविधिमंडळ एखादे विधेयक दुसऱ्यांदा पारित करून राष्ट्रपतीकडे पाठवते, तेव्हा राष्ट्रपतींना ते मंजूर करणे बंधनकारक नसते. राष्ट्रपतींना असे विधेयक नाकारण्याचा अधिकार असतो. राज्यस्तरावरील विधेयकांच्या बाबतीत राष्ट्रपतींचे 'पॉकेट व्हेटो' अधिकार अधिक व्यापक असतात. राष्ट्रपती विधेयकाचे पुनर्विचारण करण्यास सांगू शकतात आणि ते पुन्हा आल्यानंतरही नाकारू शकतात. म्हणून पर्याय (3) मधील विधान चुकीचे आहे कारण राष्ट्रपतींवर मंजुरी देणे बंधनकारक नसते.
संदर्भ: Indian Polity by M. Laxmikanth, Indian Constitution (Articles 200, 201)