भारतीय साक्षीपुरावा कायद्यासंदर्भात पुढील विधानांचे परिक्षण करा. A. पुरावा कायद्याचा मूलभूत नियम असा आहे की ऐकीव पुरावा सहसा ग्राह्य धरत नाहीत. B. तोंडी पुरावा याचा अर्थ साक्षीदारांनी कोर्टासमोर केलेली विधाने. योग्य उत्तर निवडा.
Examine the following statements in relation to the Indian Evidence Act : A. It is a fundamental rule of law of evidence that hearsay evidence is not admissible. B. Oral evidence means all statements made before the court by witnesses. Choose the correct answer.
- (अ)(1) A बरोबर असून, B चूक आहे
- (ब)(2) A चूक असून, B बरोबर आहे
- (क)(3) A आणि B दोन्ही बरोबर आहेत✓ योग्य उत्तर
- (ड)(4) A आणि B दोन्ही चूक आहेत
स्पष्टीकरण
भारतीय साक्षी कायदा, १८७२ (Indian Evidence Act, 1872) मधील दोन्ही विधाने बरोबर आहेत. विधान A: ऐकीव पुरावा (Hearsay Evidence) म्हणजे साक्षीदाराने स्वतः पाहिलेले किंवा ऐकलेले नसून दुसऱ्याकडून ऐकलेले सांगणे. कलम 60 (Section 60) नुसार मौखिक पुरावा हा प्रत्यक्ष (direct) असणे आवश्यक आहे, म्हणजेच साक्षीदाराने स्वतः पाहिलेले किंवा ऐकलेलेच सांगावे. ऐकीव पुरावा हा अप्रत्यक्ष (indirect) असल्याने तो सामान्यतः ग्राह्य धरला जात नाही, हा पुरावा कायद्याचा मूलभूत नियम आहे. विधान B: कलम 3 (Section 3) नुसार 'तोंडी पुरावा' (Oral Evidence) याचा अर्थ साक्षीदारांनी कोर्टासमोर केलेली सर्व विधाने (all statements made by witnesses before the court) असा आहे, जी कोर्टाने तपासणीसाठी दिलेल्या बाबींसंबंधी असतात. त्यामुळे दोन्ही विधाने अचूक असून पर्याय (3) योग्य आहे.