खालील शास्त्रज्ञांनी दिलेल्या 'इष्टतम लोकसंख्येच्या' व्याख्येेशी संदर्भात शास्त्रज्ञांच्या जोड्या लावा. (a) बोल्डिंग (b) डॅल्टन (c) पीटरसन (d) कार साऊंडर्स (i) जास्तीत जास्त आर्थिक परतावा (ii) राहणीमानाचा दर्जा उंचावणे (iii) जास्तीत जास्त समाज कल्याण (iv) प्रति डोई जास्तीत जास्त उत्पन्न पर्यायी उत्तरे :
Match the important words in the definition of 'optimum population' with the scholars who gave them. (a) Boulding (b) Dalton (c) Peterson (d) Car Saunders (i) maximum economic growth (ii) maximise standards of living (iii) maximum social welfare (iv) maximise income per head Answer Options :
- (अ)(1) (a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(i)
- (ब)(2) (a)-(ii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(iii)✓ योग्य उत्तर
- (क)(3) (a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(iv), (d)-(i)
- (ड)(4) (a)-(iii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(ii)
स्पष्टीकरण
इष्टतम लोकसंख्येची व्याख्या वेगवेगळ्या शास्त्रज्ञांनी वेगवेगळ्या दृष्टिकोनातून दिली आहे. बोल्डिंग यांनी राहणीमानाचा दर्जा उंचावणे या संकल्पनेवर भर दिला आहे. डॅल्टन यांनी प्रति व्यक्ती जास्तीत जास्त उत्पन्न या विचाराला महत्त्व दिले आहे. पीटरसन यांनी जास्तीत जास्त आर्थिक परतावा या आर्थिक दृष्टिकोनावर लक्ष केंद्रित केले आहे. कार साऊंडर्स यांनी जास्तीत जास्त समाज कल्याण या व्यापक सामाजिक कल्याणाच्या संकल्पनेला प्राधान्य दिले आहे. प्रत्येक शास्त्रज्ञाचा दृष्टिकोन वेगळा असला तरी सर्वांचा उद्देश लोकसंख्येचे इष्टतम नियोजन करणे हा आहे.
संदर्भ: Economic Demography, Population Studies