बॉल बिअरिंगचा वापर यंत्रामध्ये कोणते घर्षण कमी करण्यासाठी होतो?
Ball bearing are used in machine to reduce _________.
- (अ)(1) स्थितीक घर्षण (Static Friction)
- (ब)(2) लोटण घर्षण (Rolling Friction)
- (क)(3) सर्पी घर्षण (Sliding Friction)✓ योग्य उत्तर
- (ड)(4) द्रावु घर्षण (Fluid Friction)
स्पष्टीकरण
बॉल बेअरिंगचा उपयोग यंत्रांमध्ये सर्पी घर्षण (Sliding Friction) कमी करण्यासाठी होतो, कारण दोन पृष्ठभागांमधील थेट सरकत्या हालचालीमुळे निर्माण होणारे मोठे घर्षण कमी करण्यासाठी त्या दरम्यान गोलाकार बेअरिंग्ज बसवली जातात. सर्पी घर्षण हे लोटण घर्षणापेक्षा जास्त असते, कारण त्यात पृष्ठभाग एकमेकांवर सरकतात व त्यांचा संपर्क क्षेत्रफळ जास्त असतो, ज्यामुळे ऊर्जेचा अपव्यय आणि झीज जास्त होते. बॉल बेअरिंगमधील गोलाकार गोळे यंत्राच्या फिरत्या भागांना सरकण्याऐवजी लोटण्यास (rolling) भाग पाडतात, त्यामुळे मूळ सर्पी घर्षण लोटण घर्षणात रूपांतरित होते आणि एकूण घर्षण कमी होते. म्हणजे बॉल बेअरिंगचे कार्य म्हणजे सर्पी घर्षणाचा त्रास कमी करणे हेच त्याचे मूलभूत तत्त्व आहे. हे तत्त्व सायकलचे चाक, मोटरचे शाफ्ट, पंखे यांसारख्या अनेक यंत्रांमध्ये वापरले जाते.