भारतीय राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्ये समाविष्ट करण्याची सूचना कोणत्या समितीने केली? Ans

स्पष्टीकरण

भारतीय राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्ये (Fundamental Duties) समाविष्ट करण्याची शिफारस स्वर्णसिंह समितीने (Swaran Singh Committee) केली होती. ही समिती सन १९७६ मध्ये तत्कालीन काँग्रेस सरकारने नेमली होती. स्वर्णसिंह समितीने सुचवलेल्या शिफारशींच्या आधारे ४२व्या घटनादुरुस्ती अधिनियम, १९७६ (42nd Constitutional Amendment Act, 1976) द्वारे भारतीय राज्यघटनेत नवीन भाग IV-A अंतर्गत कलम ५१-क (Article 51-A) जोडून नागरिकांसाठी ११ मूलभूत कर्तव्ये निश्चित केली गेली. नंतर २००२ मध्ये ८६व्या घटनादुरुस्तीद्वारे १२वे कर्तव्य जोडले गेले. स्वर्णसिंह हे तत्कालीन केंद्रीय कॅबिनेट मंत्री होते आणि त्यांच्या अध्यक्षतेखालील या समितीने सोव्हिएत संघाच्या राज्यघटनेतून प्रेरणा घेऊन मूलभूत कर्तव्यांची संकल्पना भारतात आणण्याचा सल्ला दिला.