जोड्या लावा : प्रवाहाचे प्रकार (a) अनुवर्ती (b) प्रत्यनुवर्ती (c) परावर्ती (d) गुंफित प्रवाह स्पष्टीकरण (i) दृश्यांशांमधून दरी तयार होऊन प्रवाह वाहणे (ii) मूळ उतारानुसार नियंत्रित प्रवाह (iii) खडकाच्या नतीच्या विरुद्ध वाहणे (iv) प्रवाहाची आपापसात जोडलेली व्युहरचना
Match the following: Types of Stream (a) Consequent (b) Obsequent (c) Subsequent (d) Braided Explanation (i) Stream develops valley across outcrop (ii) Flow controlled by original slope (iii) Flowing opposite to the dip of rock (iv) Maze of interconnected channels
- (अ)(1) (a) (iv), (b) (ii), (c) (iii), (d) (i)
- (ब)(2) (a) (ii), (b) (iii), (c) (i), (d) (iv)✓ योग्य उत्तर
- (क)(3) (a) (iv), (b) (i), (c) (ii), (d) (iii)
- (ड)(4) (a) (ii), (b) (iii), (c) (iv), (d) (i)
स्पष्टीकरण
प्रवाहांचे प्रकार भूगोल विषयातील महत्वाचा भाग आहे. अनुवर्ती प्रवाह (Consequent) म्हणजे मूळ उतारानुसार नियंत्रित प्रवाह जो भूमीच्या नैसर्गिक ढालानुसार वाहतो. प्रत्यनुवर्ती प्रवाह (Obsequent) खडकाच्या नतीच्या विरुद्ध दिशेने वाहतो. परावर्ती प्रवाह (Subsequent) दृश्यांशांमधून दरी तयार करून वाहतो आणि कमकुवत खडकांचा ऱ्हास करतो. गुंफित प्रवाह (Braided) म्हणजे अनेक लहान प्रवाहांची आपापसात जोडलेली व्युहरचना असते. हे सगळे प्रकार नदी भूगोल समजण्यासाठी महत्वाचे आहेत.
संदर्भ: भूगोल: भूस्वरुपशास्त्र (Geomorphology)