विखुरलेल्या वसाहतीची खालीलप्रमाणे वैशिष्ट्ये आहेत : (a) डोंगराळ भागात, गवताळ प्रदेश, दाट जंगलांचा प्रदेश येथे प्राकृतिक व पर्यावरणीय प्रतिकूलतेमुळे विखुरलेली वसाहती आढळते. (b) या वसाहतीमध्ये घरांची रचना ही एकाकी स्वरूपाची असते. (c) नदी, डोंगररांगा, रस्ते, रेल्वेमार्ग इत्यादीमुळे घरांचे समूह परस्परांपासून दूर अंतरावर असतात. (d) मैदानी भागात तसेच सुपीक मृदेच्या सुपीक मृदेच्या भारतात ह्या वसाहती आढळतात. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
Dispersed settlement have the following characteristics : (a) Dispersed settlement is found in hilly areas, grasslands, dense forests due to physical and environmental unfavourable conditions. (b) The structure of the houses in this settlement is isolated. (c) Due to rivers, mountain ranges, roads, railway lines etc. the clusters of houses are far away from each other. (d) These settlements are found in plains and fertile soil areas in India. Which of the statement given above is/are correct ?
- (अ)(1) (a) फक्त
- (ब)(2) (a) आणि (b) फक्त
- (क)(3) (a), (b) आणि (c)✓ योग्य उत्तर
- (ड)(4) वरील सर्व
स्पष्टीकरण
विखुरलेली वसाहत म्हणजे घरे एकमेकांपासून दूर अंतरावर असलेली वसाहत. (a) विधान बरोबर आहे कारण डोंगराळ भाग, गवताळ प्रदेश आणि दाट जंगलात नैसर्गिक अडचणींमुळे लोक विखुरलेपणाने राहतात. (b) विधान बरोबर आहे कारण या वसाहतीत घरे एकाकी स्वरूपाची म्हणजे एकटीच वेगळी असतात. (c) विधान बरोबर आहे कारण नद्या, डोंगररांगा, रस्ते यांसारख्या भौगोलिक अडथळ्यांमुळे घरांचे गट एकमेकांपासून दूर असतात. (d) विधान चुकीचे आहे कारण मैदानी आणि सुपीक जमिनीच्या भागात सामान्यतः गुच्छित वसाहती आढळतात, विखुरलेल्या वसाहती नाहीत. म्हणूनच (a), (b) आणि (c) हे तीन विधान बरोबर असल्याने पर्याय (3) योग्य आहे.
संदर्भ: Maharashtra State Board Geography textbooks, NCERT Geography