भारतीय संविधानातील खालीलपैकी कोणते अनुच्छेद हे सांविधानिक अधिकार किंवा कायदेशीर अधिकार किंवा भाग ३ च्या बाहेरील अधिकार याबाबत संबंधित आहे ? A. अनुच्छेद 265 B. अनुच्छेद 300-ए C. अनुच्छेद 301

स्पष्टीकरण

अनुच्छेद 265, 300-अ आणि 301 हे तिन्ही मूलभूत हक्कांच्या (भाग ३) बाहेरचे पण संविधानिक किंवा कायदेशीर स्वरूपाचे हक्क/तत्त्वे मांडतात, त्यामुळे उत्तर 'वरीलपैकी सर्व' हे बरोबर आहे. अनुच्छेद 265 म्हणते की 'कायद्याच्या अधिकाराशिवाय कोणताही कर बसवला किंवा वसूल केला जाणार नाही' (No tax shall be levied or collected except by authority of law) - हे एक महत्त्वाचे कायदेशीर तत्त्व आहे जे शासनाच्या करआकारणी अधिकारावर मर्यादा घालते. अनुच्छेद 300-अ हे 44 व्या घटनादुरुस्तीने (1978) समाविष्ट केले गेले, ज्याने संपत्तीचा हक्क (Right to Property) मूलभूत हक्कातून काढून घटनात्मक हक्क (Constitutional Right) बनवला - म्हणजे कायद्याच्या अधिकाराशिवाय कोणाचीही संपत्ती हिरावून घेतली जाऊ शकत नाही. अनुच्छेद 301 हे व्यापार, वाणिज्य आणि व्यवहाराच्या स्वातंत्र्याबद्दल (Freedom of trade, commerce and intercourse) आहे, जे संपूर्ण भारतभर मुक्त व्यापाराची हमी देते आणि हे देखील भाग ३ बाहेरचे पण महत्त्वाचे घटनात्मक तत्त्व आहे. त्यामुळे तिन्ही अनुच्छेदे मूलभूत हक्कांच्या (Fundamental Rights) कक्षेबाहेर असून संविधानिक/कायदेशीर हक्कांशी संबंधित आहेत, म्हणून पर्याय 4 योग्य आहे.

स्पर्धा AI · spardhaai.in