मतदार संघाचे परिसीमन यासंबंधी असलेल्या कोणत्याही कायद्याच्या वैधतेला कोणत्या न्यायालयात आव्हान देता येते ?
In which Court the validity of any law relating to the delimitation of constituencies shall be questioned ?
- (अ)(1) भारताचे सर्वोच्च न्यायालय / Supreme Court of India
- (ब)(2) उच्च न्यायालय / High Court
- (क)(3) जिल्हा न्यायालय / District Court
- (ड)(4) कोणत्याही न्यायालयात नाही / Not in any Court✓ योग्य उत्तर
स्पष्टीकरण
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 329(अ) मध्ये स्पष्टपणे नमूद केले आहे की, मतदार संघांच्या परिसीमनासंबंधी (Delimitation of Constituencies) कोणत्याही कायद्याच्या वैधतेला कोणत्याही न्यायालयात आव्हान देता येणार नाही. याचा अर्थ असा की परिसीमन आयोगाने (Delimitation Commission) ठरवलेल्या मतदार संघांच्या सीमारेषा किंवा जागांच्या वाटपाबाबत कोणताही वाद न्यायालयासमोर नेता येत नाही. ही तरतूद निवडणूक प्रक्रियेत सातत्य आणि स्थिरता राखण्यासाठी करण्यात आली आहे, कारण जर प्रत्येक परिसीमनाला न्यायालयात आव्हान दिले गेले तर निवडणुका वेळेवर घेणे अशक्य होईल. त्यामुळे संसदेने ठरवलेले परिसीमन कायदे अंतिम आणि न्यायालयीन पुनरावलोकनाच्या (Judicial Review) कक्षेबाहेर ठेवले आहेत. म्हणून योग्य उत्तर 'कोणत्याही न्यायालयात नाही' हेच आहे.