नागरिकांना त्यांच्या हक्कांची हमी कोणत्या तरतूदी द्वारे दिली जाते ?

स्पष्टीकरण

भारतीय नागरिकांना त्यांच्या हक्कांची हमी थेट संविधानाद्वारे (Constitution) दिली जाते, कारण संविधानाच्या भाग तिसरा (Part III) मध्ये मूलभूत हक्क (Fundamental Rights) कलम 12 ते 35 मध्ये नोंदवले आहेत. हे हक्क संविधानातील तरतुदी असल्यामुळे त्यांना विशेष संरक्षण मिळते आणि सरकार किंवा कायदेमंडळ त्यांचे उल्लंघन करू शकत नाही. कलम 32 अंतर्गत सर्वोच्च न्यायालयात (Supreme Court) थेट याचिका (writ petition) दाखल करून या हक्कांची अंमलबजावणी करता येते, पण हक्क निर्माण करण्याचे मूळ स्त्रोत संविधान आहे, न्यायालय नाही. संविधान हे देशाचा सर्वोच्च कायदा (Supreme Law of the Land) असल्यामुळे त्यातील तरतुदींना इतर कोणत्याही कायद्यापेक्षा किंवा नियमापेक्षा जास्त महत्त्व व संरक्षण आहे. त्यामुळे नागरिकांच्या हक्कांची हमी 'संविधानातील तरतूदी' याच पर्यायातून योग्यरित्या स्पष्ट होते.