कोणते कलम उच्च न्यायालयांना मूलभूत अधिकारांच्या अंमलबजावणीसाठी निर्देश जारी करण्याचा अधिकार देते ?
Which article empowers the High Courts to issue directions for the enforcement of Fundamental Rights ?
- (अ)(1) कलम 226✓ योग्य उत्तर
- (ब)(2) कलम 135
- (क)(3) कलम 143
- (ड)(4) कलम 133
स्पष्टीकरण
कलम 226 (Article 226) भारतीय संविधानाच्या भाग 6 मध्ये येते, जे राज्यांच्या बाबतीत उच्च न्यायालयांच्या अधिकारांशी संबंधित आहे. कलम 226 अंतर्गत, उच्च न्यायालयाला मूलभूत हक्क (Fundamental Rights) आणि इतर कोणत्याही हेतूंसाठी लेख (writs) जारी करण्याचा अधिकार आहे. हे पाच प्रकारचे लेख आहेत – बंदी आज्ञापत्र (Habeas Corpus), परमादेश (Mandamus), प्रतिषेध (Prohibition), उत्प्रेषण (Certiorari) आणि अधिकारपृच्छा (Quo-warranto). सर्वोच्च न्यायालयाला कलम 32 अंतर्गत केवळ मूलभूत हक्कांसाठी लेख जारी करण्याचा अधिकार असतो, पण उच्च न्यायालयाचे अधिकारक्षेत्र कलम 226 अंतर्गत विस्तृत आहे कारण त्यांना कोणत्याही हक्काच्या अंमलबजावणीसाठी लेख जारी करता येतात. म्हणून मूलभूत अधिकारांच्या अंमलबजावणीसाठी उच्च न्यायालयांना निर्देश जारी करण्याचा अधिकार देणारे कलम 226 हे बरोबर आहे.
स्पर्धा AI · spardhaai.in
संदर्भ: Indian Polity by M. Laxmikanth, Constitution of India