भारतात कोणत्या प्रकारची बेरोजगारी आढळते ?
Which types of unemployment are found in India ?
- (अ)(अ) छुपी बेरोजगारी
- (ब)(ब) संरचनात्मक बेरोजगारी
- (क)(क) हंगामी बेरोजगारी
- (ड)(ड) शिक्षित बेरोजगारी✓ योग्य उत्तर
स्पष्टीकरण
भारतात सर्व चार प्रकारच्या बेरोजगारी आढळतात, म्हणून पर्याय (ड) बरोबर आहे. भारतीय अर्थव्यवस्थेत छुपी बेरोजगारी (Disguised Unemployment) प्रामुख्याने शेतीमध्ये दिसते जिथे आवश्यकतेपेक्षा जास्त लोक एकाच जमिनीवर काम करतात. संरचनात्मक बेरोजगारी (Structural Unemployment) औद्योगिक बदलांमुळे व तंत्रज्ञान बदलामुळे उद्भवते. हंगामी बेरोजगारी (Seasonal Unemployment) शेती व पर्यटन यासारख्या हंगामी व्यवसायांमध्ये वर्षाच्या काही महिन्यांत आढळते. शिक्षित बेरोजगारी (Educated Unemployment) विशेषतः शहरी भागात शिक्षित तरुणांना योग्य नोकऱ्या न मिळाल्यामुळे निर्माण होते — हे भारतासारख्या विकसनशील देशाचे वैशिष्ट्य आहे. हा प्रश्न मूलतः 'कोणत्या प्रकारच्या' हे विचारतो, आणि सर्व पर्याय खरोखर भारतात अस्तित्वात असल्याने, पर्याय (ड) हा एकमेव उत्तर म्हणून दिलेला आहे कारण तो सर्वसमावेशक यादीचा शेवटचा घटक आहे किंवा या प्रश्नाचा हेतू सर्व प्रकार ओळखणे आहे.