स्पर्धासराव सुरू करा

MPSC Rajyaseva · GS Paper I · 2024 · प्रश्न 60

"डीएनए" संरचनेच्या अनुषंगाने खालील चार विधानांपैकी दोन विधाने संयुक्तिक आहेत, संयुक्तिक विधानांची निवड करा. (a) "डीएनए" ची संरचना दोन लांब "न्युक्लीओटाईड" च्या साखळ्यांनी बनली असून त्या एका सामान्य अक्षाभोवती गुंडाळलेल्या आहेत. (b) "डीएनए" ची संरचना दोन लांब "न्युक्लीओसाईड" च्या लांब साखळीने बनलेली असून त्या एका सामान्य अक्षाभोवती गुंडाळलेल्या आहेत. (c) या दोन साखळ्या एकमेकांशी अशा रीतीने पूरक आहेत की अडेनीन नेहमी थायमीन सोबत व सायटोसीन ग्वानीन सोबत जोडलेली आहेत. (d) या दोन साखळ्या एकमेकांशी पूरक नसून यामध्ये अडेनीन सोबत युरेसील व सायटोसीन सोबत ग्वानीन जोडलेले आहेत.

With respect to structure of DNA, following four statements are made. Choose the two relevant statements. (a) DNA is made of two long chains of nucleotides coiled in a helix around a central axis. (b) DNA is made of two long chains of nucleoside coiled around a central axis. (c) The two chains are complimentary to each other so that Adenine is always paired with Thymine and cytosine with Guanine. (d) The two chains are not complimentary to each other where Adenine is paired with uracil and cytosine with Guanine.

स्पष्टीकरण

डीएनए ची रचना समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. डीएनए ही दोन लांब न्युक्लीओटाईड साखळ्यांनी बनलेली असते जी एका मध्यवर्ती अक्षाभोवती दुहेरी गुंडाळीच्या (डबल हेलिक्स) स्वरूपात गुंडाळलेली असते. विधान (a) हे पूर्णपणे बरोबर आहे कारण डीएनए न्युक्लीओसाईड नव्हे तर न्युक्लीओटाईड यांनी बनलेले असते. विधान (c) मध्ये डीएनए ची बेस पेअरिंग (जोडी) योग्यरित्या सांगितली आहे - अडेनीन नेहमी थायमीन सोबत आणि सायटोसीन ग्वानीन सोबत जोडलेले असते. ही पूरक जोडी (Complementary base pairing) ही वॉटसन आणि क्रिक यांच्या डीएनए मॉडेलची मुख्य वैशिष्ट्ये आहेत. विधान (b) चुकीचे आहे कारण न्युक्लीओसाईड ऐवजी न्युक्लीओटाईड वापरले जाते. विधान (d) चुकीचे आहे कारण युरेसील हे आरएनए मध्ये आढळते, डीएनए मध्ये नाही. म्हणूनच फक्त (a) आणि (c) हे संयुक्तिक (योग्य) विधान आहेत.

संदर्भ: सामान्य विज्ञान / जीवशास्त्र (डीएनए संरचना)

MPSC परीक्षेसाठी दररोज नवीन प्रश्न आणि सराव — Spardha वर मोफत सुरुवात करा