समानार्थी म्हणींच्या योग्य जोड्या जुळवा. a. आज अंबारी उद्या झोळी धरी b. मनसुबे केले नि दिवस निघून गेले c. काडी चोर तो माडी चोर d. वाऱ्यावर वरात दर्यावर घाला i. खोड जडली बालपणी सुटता सुटेना ii. राखणदार दारात नि चोर शिरला घरात iii. असेल तेव्हा दिवाळी नसेल तेव्हा शिमगा iv. मनात मनोरे पुढे ताट कोरे
- (अ)(1) a - iii b - iv c - i d - ii✓ योग्य उत्तर
- (ब)(2) a - iii b - i c - iv d - ii
- (क)(3) a - iii b - iv c - ii d - i
- (ड)(4) a - iv b - i c - ii d - iii
स्पष्टीकरण
या प्रश्नात दिलेल्या म्हणींचे समान अर्थ असलेल्या म्हणींशी जोड्या लावायच्या आहेत आणि योग्य उत्तर 'a-iii, b-iv, c-i, d-ii' हे आहे. 'आज अंबारी उद्या झोळी धरी' म्हणजे नशिबाचे चढ-उतार, कधी वैभव कधी गरिबी असे सांगते, आणि हाच अर्थ 'असेल तेव्हा दिवाळी नसेल तेव्हा शिमगा' (iii) या म्हणीतून व्यक्त होतो, कारण दोन्ही म्हणी परिस्थितीनुसार सुख-दुःखाचे चक्र फिरत असते हे सांगतात. 'मनसुबे केले नि दिवस निघून गेले' म्हणजे नुसते मनात योजना करून काहीच साध्य होत नाही, आणि 'मनात मनोरे पुढे ताट कोरे' (iv) हीच कल्पना मांडते - मनात मोठी स्वप्ने रचली तरी प्रत्यक्षात हातात काहीच पडत नाही. 'काडी चोर तो माडी चोर' म्हणजे लहान चोरी करणारा पुढे मोठी चोरी करतो, म्हणजे वाईट सवय लहानपणापासून वाढत जाते, आणि हाच भाव 'खोड जडली बालपणी सुटता सुटेना' (i) या म्हणीत आहे. 'वाऱ्यावर वरात दर्यावर घाला' म्हणजे बेजबाबदारपणे, विचार न करता काम करणे आणि यातून नुकसान होणे, याच अर्थाशी 'राखणदार दारात नि चोर शिरला घरात' (ii) जुळते, कारण यातही निष्काळजीपणामुळे संरक्षण असतानाही नुकसान होते हे स्पष्ट होते. त्यामुळे a-iii, b-iv, c-i, d-ii ही जोडणी अर्थदृष्ट्या योग्य ठरते.