लोकसभेच्या सभापतीच्या स्थानासंबंधी खालील विधाने विचारात घ्या. (a) त्याचे/तिचे वेतन आणि भत्ते भारताच्या संचित निधीवर भारित केले जाते. (b) त्यास/तिला समान मत विभागणी शिवाय मत देता येत नाही. (c) त्यास/तिला सभागृहात हजर राहून मतदान करणाऱ्या सदस्यांच्या बहुमताने पारित केलेल्या ठरावाद्वारे पदावरून दूर करता येते. (d) हे/ती उप-पंतप्रधानापेक्षा वरचे आहे. वरील विधानांपैकी कोणती बरोबर आहेत ?
Consider the following statements regarding the position of the Speaker of Lok Sabha. (a) His/her salary and allowances are charged on the Consolidated Fund of India. (b) He/she has no vote except in case of a tie. (c) He/she can be removed by a resolution passed by a majority of the members present and voting in the house. (d) He/she has a higher rank than Deputy Prime Minister. Which of the above statements are correct ?
- (अ)(1) (a), (b), (c)
- (ब)(2) (b), (c), (d)
- (क)(3) (a) and (b)✓ योग्य उत्तर
- (ड)(4) All above
स्पष्टीकरण
लोकसभेचे अध्यक्ष हे संसदेचे महत्त्वाचे पद आहे. विधान (a) बरोबर आहे कारण अध्यक्षांचे वेतन आणि भत्ते भारताच्या संचित निधीवर भारित केले जातात, जेणेकरून त्यांची स्वतंत्रता राखली जाते. विधान (b) देखील बरोबर आहे कारण अध्यक्षांना सामान्यतः मतदान करता येत नाही, फक्त समान मत विभागणी झाल्यास त्यांना निर्णायक मत देता येते. विधान (c) चुकीचे आहे कारण अध्यक्षांना काढून टाकण्यासाठी उपस्थित आणि मतदान करणाऱ्या सदस्यांचे साधे बहुमत नाही तर विशेष बहुमत लागते. विधान (d) देखील चुकीचे आहे कारण अध्यक्ष आणि उपपंतप्रधान यांची तुलना करणे योग्य नाही कारण ते वेगवेगळ्या शाखांमध्ये आहेत.
संदर्भ: M. Laxmikanth - Indian Polity