'परतंत्र' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द शोधा. Ans
- (अ)1. परराज्य
- (ब)2. स्वराज्य
- (क)3. स्वतंत्र✓ योग्य उत्तर
- (ड)4. स्वातंत्र्य
स्पष्टीकरण
'परतंत्र' या शब्दाचा अर्थ 'दुसऱ्याच्या ताबेदारीत असणे' किंवा 'दुसऱ्यावर अवलंबून असणे' असा होतो, म्हणजे स्वतःचे स्वामित्व नसलेली अवस्था. याच्या नेमकं विरुद्ध म्हणजे 'स्वतंत्र' - म्हणजे स्वतःच्या अधिकारात असणे, कोणाच्याही ताबेदारीत नसणे. मराठी व्याकरणात विरुद्धार्थी शब्द शोधताना दोन्ही शब्द एकाच शब्दजाती (व्याकरणिक प्रकार) असणे आवश्यक असते. 'परतंत्र' हे विशेषण आहे, त्यामुळे त्याचा विरुद्धार्थी शब्द देखील विशेषण असावा लागतो, आणि 'स्वतंत्र' हे नेमके त्याच जातीचे विशेषण आहे. म्हणून 'परतंत्र' × 'स्वतंत्र' ही जोडी योग्य विरुद्धार्थी जोडी ठरते. उपसर्ग 'पर' (दुसऱ्याचा) आणि 'स्व' (स्वतःचा) हे दोन्ही विरुद्ध अर्थ दर्शवणारे उपसर्ग या शब्दांना जोडलेले आहेत, ज्यामुळे अर्थभेद स्पष्ट होतो.