भारतामध्ये मोसमी वारे वाहण्यासाठी कोणती स्थिती कारणीभूत आहे ? (a) भूमीखंडाचा विस्तृत भाग (b) भारताच्या तिन्ही बाजूस असलेला समुद्र (c) 30° ते 40° अक्षांशांच्या पट्ट्यात जेट प्रवाहाचे अस्तित्व पर्यायी उत्तरे :
Which situation is responsible for the monsoon winds in India ? (a) Extensive land area (b) Sea lies on three sides of India (c) Existence of Jet stream in 30° to 40° latitude belt Answer Options :
- (अ)(1) फक्त (a)
- (ब)(2) फक्त (b)
- (क)(3) (a) आणि (b)
- (ड)(4) (a), (b) आणि (c)✓ योग्य उत्तर
स्पष्टीकरण
भारतातील मोसमी वारे हे अनेक भौगोलिक कारणांमुळे निर्माण होतात. भूमीखंडाचा विस्तृत भाग असल्यामुळे उन्हाळ्यात जमीन जास्त गरम होते आणि हवेचा दाब कमी होतो. भारताच्या तिन्ही बाजूस समुद्र असल्यामुळे समुद्रावरील ओलसर हवा जमिनीकडे वाहते. 30° ते 40° अक्षांशांमध्ये जेट प्रवाह असल्यामुळे हवेची दिशा आणि गती नियंत्रित होते. या तिन्ही कारणांमुळे भारतात नियमित मोसमी वारे वाहतात. हिवाळ्यात उलट परिस्थिती निर्माण होते ज्यामुळे कोरडे मोसम येते. म्हणूनच तिन्ही कारणे एकत्रितपणे मोसमी वाऱ्यांसाठी जबाबदार आहेत.
संदर्भ: भारताचा भूगोल, हवामानशास्त्र