भारतीय राज्यघटना धर्मनिरपेक्ष राज्य स्थापित करते म्हणजेच : (A) राज्य रोजगाराच्या बाबतीत धर्माच्या आधारावर भेदभाव करते. (B) राज्याने कोणत्याही विशिष्ट धर्माला अग्रक्रमाने वागणूक देण्याचे टाळले आहे. (C) राज्य सर्व धर्मांना समान समजते. (D) सर्व जनतेला श्रद्धा आणि पूजा करण्याचे स्वातंत्र्य आहे. (E) कोणत्याही अपवादाशिवाय, शैक्षणिक संस्था धार्मिक शिक्षण (शिकवण) देण्यास स्वतंत्र आहेत. पर्यायी उत्तरे :
The Indian Constitution establishes a secular state, meaning : (A) The state makes discrimination on the basis of religion in matters of employment. (B) The state avoids preferential treatment for any particular religion. (C) The state treats all religions equally. (D) Freedom of faith and worship is allowed to all the people. (E) Educational institutions, without exception, are free to impart religious instructions. Answer options :
- (अ)(1) (A), (B) आणि (C)
- (ब)(2) (B), (C) आणि (D)✓ योग्य उत्तर
- (क)(3) (A), (C), (D) आणि (E)
- (ड)(4) (B) आणि (D)
स्पष्टीकरण
भारतीय राज्यघटनेने धर्मनिरपेक्ष राज्याची स्थापना केली आहे. याचा अर्थ राज्य कोणत्याही धर्माला विशेष महत्त्व देत नाही (B). सर्व धर्मांना समान वागणूक दिली जाते (C). कलम 25 ते 28 नुसार सर्व नागरिकांना कोणताही धर्म स्वीकारण्याचे, पाळण्याचे आणि प्रसार करण्याचे स्वातंत्र्य आहे (D). रोजगारात धर्माच्या आधारावर भेदभाव करणे हे कलम 15 आणि 16 अंतर्गत बंदी आहे म्हणून (A) चुकीचे आहे. सरकारी अनुदानित शैक्षणिक संस्थांना धार्मिक शिक्षण देणे कलम 28 अंतर्गत बंदी आहे म्हणून (E) चुकीचे आहे. धर्मनिरपेक्षता म्हणजे राज्य आणि धर्म यांचे पृथक्करण, सर्व धर्मांना समान आदर आणि धार्मिक स्वातंत्र्य यावर आधारित आहे.
संदर्भ: Indian Polity, Preamble of the Indian Constitution