दिलेली विधाने आणि निष्कर्ष लक्षपूर्वक वाचा. दिलेली विधाने जरी सामान्यतः ज्ञात तथ्यांशी विसंगत वाटत असली तरीही ती सत्य आहेत असे तुम्हाला गृहीत धरायचे आहे. दिलेल्या निष्कर्षांपैकी कोणता/ते निष्कर्ष दिलेल्या विधानांशी तर्कसंगत आहे/आहेत हे तुम्हाला ठरवायचे आहे. विधाने : सर्व अस्वल, सील आहेत. काही सील, पोपट आहेत. काही पोपट, लांडगे आहेत. निष्कर्ष (I): काही अस्वल, लांडगे आहेत. निष्कर्ष (II): एकही सील, लांडगा नाही.

स्पष्टीकरण

या प्रश्नात दिलेली विधाने अशी आहेत: सर्व अस्वल हे सील आहेत (Universal Affirmative), काही सील हे पोपट आहेत (Particular Affirmative), आणि काही पोपट हे लांडगे आहेत (Particular Affirmative). न्याय (Syllogism) च्या नियमांनुसार, जेव्हा दोन विधानांमध्ये 'काही' (Particular) हा शब्द जोडणी बिंदू (middle term) म्हणून येतो, तेव्हा त्यातून निश्चित निष्कर्ष काढता येत नाही, कारण 'काही सील पोपट आहेत' आणि 'काही पोपट लांडगे आहेत' यातील 'पोपट' हा common भाग वेगळा असू शकतो, त्यामुळे सील आणि लांडगे यांचा थेट संबंध सिद्ध होत नाही. त्यामुळे निष्कर्ष I 'काही अस्वल लांडगे आहेत' हा सिद्ध होत नाही, कारण अस्वल-सील-पोपट-लांडगे या साखळीत दोन Particular विधाने मध्ये आल्याने संबंध तुटतो. तसेच निष्कर्ष II 'एकही सील लांडगा नाही' हा देखील सिद्ध होत नाही, कारण 'काही सील पोपट आहेत' आणि 'काही पोपट लांडगे आहेत' यावरून सील आणि लांडगे यांच्यात काही समान भाग असण्याची शक्यता पूर्णपणे नाकारता येत नाही (Possibility Case). म्हणजे दोन्ही निष्कर्ष 'शक्य' आहेत पण 'निश्चित' सिद्ध होत नाहीत, त्यामुळे न्याय सिद्धांतानुसार दोन्ही निष्कर्ष अवैध ठरतात आणि योग्य उत्तर 'निष्कर्ष I किंवा निष्कर्ष II पैकी एकही सत्य नाही' हे आहे.