धर्मनिरपेक्ष राज्य म्हणजे ______. अ. राज्य हे एखाद्या विशिष्ट धर्माच्या विरोधी असेल ब. राज्य हे धर्मानुकूल असते क. राज्य हे कोणत्याही धर्मावर आधारलेले नसेल ड. राज्याची कोणत्याही विशिष्ट धर्माशी निष्ठा नसेल ई. राज्य हे धर्माच्या विरोधी नसेल वरीलपैकी कोणता/कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत ?

Secular State means ______. a. the State is against a particular religion b. the State is pro-religion c. the State will not have any foundation of religion d. the State does not owe loyalty to any particular religion e. the State is not hostile to religions Which of the statements given above is/are correct ?

(अ)(1) फक्त अ
(ब)(2) फक्त ब
(क)(3) फक्त ब, क आणि ड
(ड)(4) फक्त क, ड आणि ई✓ योग्य उत्तर

स्पष्टीकरण

धर्मनिरपेक्ष राज्य (Secular State) ही संकल्पना भारतीय राज्यघटनेच्या उद्देशिकेत (Preamble) आणि कलम 25 ते 28 मध्ये अंतर्भूत आहे, आणि त्यानुसार राज्याचा कोणत्याही एका धर्माशी विशेष संबंध किंवा निष्ठा नसते. विधान 'क' बरोबर आहे कारण धर्मनिरपेक्ष राज्य कोणत्याही एका धर्मावर आधारलेले नसते, म्हणजे राज्याला स्वतःचा असा कोणताही अधिकृत धर्म नसतो. विधान 'ड' बरोबर आहे कारण राज्य सर्व धर्मांना समान वागणूक देते, कोणत्याही विशिष्ट धर्माप्रती त्याची निष्ठा नसते. विधान 'ई' बरोबर आहे कारण धर्मनिरपेक्ष राज्य धर्माच्या विरोधात नसते, तर ते सर्व धर्मांबाबत तटस्थ (neutral) व सहिष्णु (tolerant) भूमिका ठेवते. त्यामुळे क, ड आणि ई ही तीन विधाने धर्मनिरपेक्षतेचे योग्य वर्णन करतात, आणि म्हणून पर्याय (4) 'फक्त क, ड आणि ई' हे बरोबर उत्तर आहे.