पुढीलपैकी द्विकर्मक क्रियापदाचे वाक्य कोणते ?
- (अ)1. राम राजा झाला.
- (ब)2. आज दसरा आहे.
- (क)3. गवळी धार काढतो.
- (ड)4. गुरुजी विद्यार्थ्यांना व्याकरण शिकवितात.✓ योग्य उत्तर
स्पष्टीकरण
द्विकर्मक क्रियापद (Ditransitive Verb) म्हणजे असे क्रियापद ज्याला दोन कर्म (objects) लागतात — एक प्रत्यक्ष कर्म आणि एक अप्रत्यक्ष कर्म. पर्याय ४ मधील वाक्यात 'शिकवितात' हे द्विकर्मक क्रियापद आहे. इथे 'गुरुजी' हा कर्ता आहे, 'विद्यार्थ्यांना' हे अप्रत्यक्ष कर्म (कोणाला शिकवितात?) आणि 'व्याकरण' हे प्रत्यक्ष कर्म (काय शिकवितात?) आहे. 'शिकवणे', 'देणे', 'विचारणे', 'सांगणे' यासारखी क्रियापदे द्विकर्मक असतात कारण त्यांना 'कोणाला + काय' या दोन्ही घटकांची गरज असते. या वाक्यातून दोन्ही कर्मे काढून टाकल्यास वाक्य अपूर्ण होते — 'गुरुजी शिकवितात' असे म्हटले तर 'कोणाला काय?' हा प्रश्न उरतो, त्यामुळे हे द्विकर्मक क्रियापदाचे स्पष्ट उदाहरण आहे.