ब्रिटीश ईस्ट इंडिया कंपनीने खालीलपैकी कोणत्या लढाईनंतर भारतीय राज्यांमध्ये रहिवासी नियुक्त केले?

स्पष्टीकरण

बक्सारची लढाई (Battle of Buxar) हा १७६४ मध्ये झालेला निर्णायक युद्ध होता ज्यामध्ये ब्रिटीश ईस्ट इंडिया कंपनीने बंगालचा नवाब मीर कासिम, अवधचा नवाब शुजा-उद-दौला आणि मुघल सम्राट शाह आलम द्वितीय यांच्या संयुक्त सैन्याचा पराभव केला. या विजयानंतर १७६५ मध्ये इलाहाबादचा करार (Treaty of Allahabad) झाला, ज्यात ब्रिटिशांना बंगाल, बिहार आणि उड्डीसा यांची दिवाणी (कर वसूल करण्याचा अधिकार) मिळाली. या करारानंतरच कंपनीने आपला राजकीय नियंत्रण वाढवण्यासाठी भारतीय राज्यांमध्ये रहिवासी (Resident) नियुक्त करण्याची प्रणाली सुरू केली. रहिवासी हे राजदरबारात ब्रिटीश हितसंबंध राखणारे राजनयिक प्रतिनिधी होते ज्यांना राज्याच्या आंतरिक व बाह्य धोरणांवर प्रभाव टाकण्याचा अधिकार होता. बक्सारच्या विजयामुळेच ब्रिटिशांना भारतातील राजकीय सत्ता हाती घेण्याची खरी संधी मिळाली आणि त्यांनी हस्तक्षेप करण्याची व्यवस्था म्हणून रहिवासी प्रणाली लागू केली.

स्पर्धा AI · spardhaai.in