भारतातील हवेच्या गुणवत्ता निर्देशांका विषयी योग्य विधाने शोधा : (a) हा निर्देशांक हवेची गुणवत्ता दररोज नोंदवतो. (b) जेवढा हा निर्देशांक अधिक तेवढी हवेच्या प्रदूषणाची पातळी अधिक असते. (c) भारतात 500 गुणांचा/बिंदूचे प्रमाण वापरतात. (d) हा निर्देशांक मोजण्यासाठी मॉनिटर मुख्य प्रदूषकांच्या केंद्रीकरणाची नोंद घेते.

Find out correct statements regarding Air Quality Index (AQI) in India. (a) It reports quality of air on a daily basis. (b) Higher the AQI value, greater the level of air pollution. (c) India follows 500 points scale. (d) Monitors record concentration of the major pollutants to calculate AQI.

(अ)(1) (a), (b), (c), (d)✓ योग्य उत्तर
(ब)(2) (a), (b), (c)
(क)(3) (b), (c)
(ड)(4) (b), (c), (d)

स्पष्टीकरण

भारतातील हवा गुणवत्ता निर्देशांक (AQI) ही एक महत्वाची प्रणाली आहे जी हवेच्या प्रदूषणाची माहिती देते. हा निर्देशांक दररोज हवेची गुणवत्ता नोंदवतो आणि लोकांना माहिती देतो. भारतात 500 गुणांचे प्रमाण वापरले जाते, जेथे 0-50 चांगली हवा दर्शवते आणि 401-500 अतिशय धोकादायक स्थिती दर्शवते. जितका हा निर्देशांक जास्त तितकी हवेच्या प्रदूषणाची पातळी अधिक असते. या निर्देशांकाची गणना करण्यासाठी PM2.5, PM10, SO2, NO2, CO आणि O3 या मुख्य प्रदूषकांच्या एकाग्रतेची नोंद घेतली जाते. विविध ठिकाणी स्थापित केलेले मॉनिटर या सर्व प्रदूषकांचे मापन करतात. म्हणून सर्व चार विधाने (a), (b), (c), (d) योग्य आहेत.

संदर्भ: NCERT/Standard Environmental Science books, Government of India (CPCB)