खालीलपैकी कोणत्या मार्गाने एखादी व्यक्ति भारतीय नागरीकत्व प्राप्त करू शकते ? a. जन्माद्वारे / By birth b. वंशाद्वारे / By descent c. नोंदणीद्वारे / By registration d. विनंतीद्वारे / By request
By which of the following modes a person can acquire citizenship of India ?
- (अ)(1) a, b आणि c✓ योग्य उत्तर
- (ब)(2) a, b आणि d
- (क)(3) a, c आणि d
- (ड)(4) सर्व बरोबर आहेत / All are correct
स्पष्टीकरण
भारतीय नागरिकत्व कायदा (Citizenship Act), 1955 नुसार भारतीय नागरिकत्व प्राप्त करण्याचे प्रमुख मार्ग म्हणजे जन्माद्वारे (By birth - कलम 3), वंशाद्वारे (By descent - कलम 4), नोंदणीद्वारे (By registration - कलम 5) आणि अनुदेशनाद्वारे/देशीयकरणाद्वारे (By naturalisation - कलम 6). यामध्ये 'विनंतीद्वारे' (By request) असा कोणताही स्वतंत्र कायदेशीर प्रकार अस्तित्वात नाही, त्यामुळे पर्याय d हा चुकीचा ठरतो. त्यामुळे a (जन्माद्वारे), b (वंशाद्वारे) आणि c (नोंदणीद्वारे) हे तीनच पर्याय अधिकृतपणे मान्य असलेले मार्ग आहेत आणि म्हणून पर्याय 1 'a, b आणि c' हा योग्य उत्तर आहे. नागरिकत्व कायद्यातील ही तरतूद भारतीय संविधानाच्या भाग 2 (कलम 5 ते 11) शी संबंधित आहे, ज्यामध्ये नागरिकत्वाचे नियमन करण्याचा अधिकार संसदेला दिला आहे. त्यामुळे d हा घटक जोडल्यामुळे बनणारे सर्व संयोजन (पर्याय 2, 3 व 4) चुकीचे ठरतात.