लोकआयुक्ताची संस्था प्रथमच कोणत्या राज्याने निर्माण केली ?

स्पष्टीकरण

महाराष्ट्र हे लोकआयुक्त (Lokayukta) ही संस्था स्थापन करणारे भारतातील पहिले राज्य आहे. महाराष्ट्राने 1971 मध्ये 'महाराष्ट्र लोकायुक्त आणि उप-लोकायुक्त अधिनियम' पास करून लोकायुक्ताची संस्था निर्माण केली आणि प्रत्यक्षात 1972 पासून ही संस्था कार्यान्वित झाली. प्रशासनातील भ्रष्टाचार आणि गैरकारभाराच्या तक्रारींची चौकशी करण्यासाठी ही स्वतंत्र संस्था निर्माण करण्यात आली, जी केंद्रीय पातळीवरील ओम्बड्समन (Ombudsman) संकल्पनेवर आधारित आहे. ही संकल्पना मूळतः प्रशासकीय सुधारणा आयोगाने (Administrative Reforms Commission) 1966 मध्ये सुचवली होती, त्यानुसार लोकपाल (केंद्रासाठी) आणि लोकायुक्त (राज्यांसाठी) अशी दोन स्तरीय व्यवस्था प्रस्तावित केली होती. महाराष्ट्राने ही शिफारस सर्वप्रथम अमलात आणून इतर राज्यांसाठी एक आदर्श निर्माण केला, त्यामुळे या प्रश्नाचे योग्य उत्तर महाराष्ट्र आहे.