भारताच्या व्यापारातील भांडवली खात्यात ______ यांचा समावेश होता.

स्पष्टीकरण

भारताच्या व्यवहारतोल (Balance of Payments) मध्ये मुख्यतः दोन खाती असतात - चालू खाते (Current Account) आणि भांडवली खाते (Capital Account). भांडवली खात्यात परकीय गुंतवणूक (Foreign Investment), विदेशी कर्जे, बँकांमधील ठेवी, तसेच परकीय चलनसाठ्यातील बदल यांसारख्या भांडवल स्वरूपाच्या व्यवहारांचा समावेश होतो, कारण हे व्यवहार मालमत्ता व दायित्वांमध्ये (Assets and Liabilities) बदल घडवतात. याउलट, विमा (Insurance) ही सेवा असल्यामुळे तिचा समावेश चालू खात्यातील अदृश्य मदांमध्ये (Invisible Items) होतो, कारण विमा सेवांच्या मोबदल्यात मिळणारे किंवा दिले जाणारे उत्पन्न हे सेवा व्यापाराचा भाग मानले जाते. त्यामुळे दिलेल्या पर्यायांपैकी 'विमा' हा घटक भांडवली खात्यात मोडत नाही आणि म्हणून तो अपवाद (Exception) म्हणून योग्य उत्तर ठरतो. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) च्या वर्गीकरणानुसारही विमा सेवा नेहमी चालू खात्याअंतर्गत सेवा व्यापारात नोंदवली जाते.