फौजदारी प्रक्रिया संहिता 1973 मधील कलम 43 मध्ये खालीलपैकी कोणती तरतूद आहे?
The section 43 of the code of criminal procedure, 1973 provides for which of the following?
- (अ)(1) पोलीस वॉरंटशिवाय केव्हा अटक करू शकतील / When police may arrest without warrant
- (ब)(2) दंडाधिकाऱ्याकडून अटक / Arrest by Magistrate
- (क)(3) अटक कशी करायची / How to make arrest
- (ड)(4) खाजगी व्यक्तीकडून अटक आणि अशी अटक झाल्यावरची कार्यपद्धती / Arrest by private person and procedure on such arrest✓ योग्य उत्तर
स्पष्टीकरण
फौजदारी प्रक्रिया संहिता (Code of Criminal Procedure), 1973 च्या कलम 43 मध्ये खाजगी व्यक्तीकडून अटक (Arrest by private person) आणि अशी अटक झाल्यावर पुढे काय कार्यपद्धती (procedure) अवलंबावी याची तरतूद दिलेली आहे. या कलमानुसार, जर कोणतीही व्यक्ती दखलपात्र (cognizable) आणि अजामीनपात्र (non-bailable) अपराध तिच्या समोर करत असेल किंवा घोषित अपराधी (proclaimed offender) असेल, तर कोणताही खाजगी व्यक्ती त्याला अटक करू शकतो किंवा अटक करण्यास मदत करू शकतो. अटक केल्यानंतर त्या व्यक्तीला विनाविलंब जवळच्या पोलीस अधिकाऱ्याकडे किंवा पोलीस स्टेशनला सुपूर्द करावे लागते, आणि जर पोलीस अधिकाऱ्याकडे अटक करण्याचे पुरेसे कारण असेल तर तो पुन्हा अटक करू शकतो. ही तरतूद सामान्य नागरिकांना कायद्याच्या अंमलबजावणीत सहभागी होण्याचा अधिकार देते, पण त्याचबरोबर त्या अधिकाराचा गैरवापर होऊ नये यासाठी कार्यपद्धती स्पष्ट केली आहे. त्यामुळे कलम 43 चा नेमका आणि विशिष्ट विषय म्हणजे खाजगी व्यक्तीकडून अटक आणि तिची कार्यपद्धती हाच आहे.