रंगराजन समिती (2014) ने दारिद्र्याची रेषा शहरी आणि ग्रामीण भागासाठी प्रती व्यक्ती दैनंदिन खर्चाच्या स्वरूपात अशी निश्चित केली आहे. (a) 40 आणि 30 रुपये (b) 47 आणि 32 रुपये (c) 50 आणि 45 रुपये (d) 55 आणि 50 रुपये वरीलपैकी कोणता पर्याय बरोबर आहे/आहेत?
Rangarajan Committee (2014), defined poverty line in terms of per capita per day expenditure for urban and rural area as ______. (a) ₹ 40 and ₹ 30 (b) ₹ 47 and ₹ 32 (c) ₹ 50 and ₹ 45 (d) ₹ 55 and ₹ 50 Which of the above options is/are correct ?
- (अ)(1) Only (a)
- (ब)(2) Only (c)
- (क)(3) Only (d)
- (ड)(4) Only (b)✓ योग्य उत्तर
स्पष्टीकरण
रंगराजन समितीने (2014) दारिद्र्य मोजण्यासाठी नवीन निकष सुचवला, ज्यानुसार शहरी भागात दरडोई दरदिवस खर्च ₹47 आणि ग्रामीण भागात ₹32 इतका निश्चित केला गेला. ही समिती डॉ. सी. रंगराजन यांच्या अध्यक्षतेखाली नियोजन आयोगाने (Planning Commission) स्थापन केली होती, कारण तेंडुलकर समितीच्या निकषांवर (जे खूप कमी होते असे टीका झाली) मोठ्या प्रमाणात आक्षेप घेतले गेले होते. रंगराजन समितीच्या अहवालानुसार मासिक दरडोई खर्च शहरी भागात ₹1407 आणि ग्रामीण भागात ₹972 इतका गृहीत धरला गेला, जो दरदिवस खर्चात रूपांतरित केल्यास अनुक्रमे ₹47 आणि ₹32 येतो. या निकषानुसार देशातील दारिद्र्य रेषेखालील लोकसंख्येचे प्रमाण तेंडुलकर समितीच्या अंदाजापेक्षा जास्त (सुमारे 29.5%) दाखवले गेले. त्यामुळे केवळ पर्याय (b) म्हणजे ₹47 आणि ₹32 हाच बरोबर आहे.