खालील शब्दाचा समास ओळखा. पदोपदी
- (अ)1. बहुव्रीही समास
- (ब)2. द्विगु समास
- (क)3. अव्ययीभाव समास✓ योग्य उत्तर
- (ड)4. तत्पुरुष समास
स्पष्टीकरण
'पदोपदी' या शब्दाचा समास 'अव्ययीभाव समास' आहे कारण या शब्दात एकाच शब्दाची पुनरावृत्ती होऊन तो संपूर्ण शब्द क्रियाविशेषण अव्ययासारखा (adverb सारखा) वापरला जातो. 'पदोपदी' म्हणजे 'प्रत्येक पदावर' किंवा 'प्रत्येक ठिकाणी' असा अर्थ होतो आणि हा संपूर्ण सामासिक शब्द एक अव्यय बनतो, म्हणजे त्याचे रूप बदलत नाही (अविकारी राहतो). अव्ययीभाव समासाचे मुख्य लक्षण हेच आहे की समासातील पहिले पद उपसर्गासारखे किंवा अव्ययासारखे असते आणि संपूर्ण सामासिक शब्द क्रियाविशेषण अव्ययाचे कार्य करतो, जसे 'गावोगाव', 'दारोदार', 'पदोपदी' ही याच प्रकारची उदाहरणे मराठी व्याकरणात दिली जातात. या समासात दोन्ही पदे एकाच शब्दाची पुनरावृत्ती दाखवतात आणि अर्थ 'प्रत्येक' असा होतो, जो अव्ययीभाव समासाचे वैशिष्ट्यपूर्ण उदाहरण आहे. म्हणून 'पदोपदी' हा शब्द अव्ययीभाव समासाचे उत्तम उदाहरण मानला जातो.