खालील विधाने विचारात घ्या : (a) मानवी विकास निर्देशांक हा आरोग्य, शिक्षण आणि राहणीमान यांचा संयुक्त निर्देशांक आहे. (b) राहणीमानाचे मोजमाप हे दरडोई स्थूल देशांतर्गत उत्पादन याच्या आधारे केले जाते.

Consider the following statements : (a) HDI is a composite index of health, education and standard of living. (b) The standard of living is measured by GDP per capita.

(अ)(1) (a) फक्त बरोबर आहे✓ योग्य उत्तर
(ब)(2) (b) फक्त बरोबर आहे
(क)(3) (a) आणि (b) दोन्हीही बरोबर आहेत
(ड)(4) (a) आणि (b) दोन्हीही चूक आहेत

स्पष्टीकरण

मानवी विकास निर्देशांक (HDI) हा खरोखरच आरोग्य, शिक्षण आणि राहणीमान या तीन घटकांचा संयुक्त निर्देशांक आहे. संयुक्त राष्ट्र संघाने 1990 मध्ये हा निर्देशांक सुरू केला. आरोग्याचे मोजमाप जन्मकाळातील अपेक्षित आयुष्य, शिक्षणाचे मोजमाप साक्षरता दर आणि शिक्षण वर्षे, आणि राहणीमानाचे मोजमाप दरडोई राष्ट्रीय उत्पादनाने केले जाते. परंतु विधान (b) चूक आहे कारण HDI मध्ये राहणीमानाचे मोजमाप GNI per capita (स्थूल राष्ट्रीय उत्पादन दरडोई) याने केले जाते, GDP per capita (स्थूल देशांतर्गत उत्पादन दरडोई) याने नाही. म्हणून फक्त विधान (a) बरोबर आहे.