मिस्टर पॉल या संगणक व्यापाऱ्याने “कॉम्प्युटर पॉईंट” या नावाने संगणक व्यापाराचा व्यवसाय सुरु केला. या व्यवसायासाठी त्याने डेल कॉम्प्युटर्स लि. कडून 10 संगणक प्रत्येकी 30,000 रुपये या दराने उधारी तत्वावर खरेदी केले. या व्यवहाराची ‘रोजकीर्द’ या पुस्तकात खालीलपैकी कोणत्या प्रकारे नोंद केली जाईल ?

Mr. Paul commences business as computer merchant, trading under the name of “Computer Point”. He purchases on credit, 10 computers @ Rs. 30,000 each from Dell Computers Ltd. The correct journal entry to record above transaction will be

(अ)(1) खरेदी खाते - नावे डेल कॉम्प्युटर्स लि. खात्याला / Purchases A/c – Dr. 3,00,000 To Dell Computers Ltd. A/c 3,00,000✓ योग्य उत्तर
(ब)(2) संगणक खाते - नावे डेल कॉम्प्युटर्स लि. खात्याला / Computers A/c – Dr. 3,00,000 To Dell Computers Ltd. A/c 3,00,000
(क)(3) व्यापार खाते - नावे डेल कॉम्प्युटर्स लि. खात्याला / Trading A/c – Dr. 3,00,000 To Dell Computers Ltd. A/c 3,00,000
(ड)(4) संगणक खाते - नावे रोકડ खात्याला / Computers A/c – Dr. 3,00,000 To Cash A/c 3,00,000

स्पष्टीकरण

हा व्यवहार उधारीवर संगणकांची खरेदी आहे, म्हणून बुककीपिंग (लेखांकन) मध्ये याची नोंद 'खरेदी खाते (Purchases Account)' नावे करून करावी. येथे 10 संगणक प्रत्येकी 30,000 रुपये म्हणजे एकूण 3,00,000 रुपयांची खरेदी झाली आहे. हा माल व्यापारासाठी (पुन्हा विक्रीसाठी) खरेदी केला आहे, म्हणून त्याला 'खरेदी खाते' मध्ये दाखवावे, 'संगणक खाते' (मालमत्ता म्हणून) मध्ये नाही. उधारीवर खरेदी केल्यामुळे विक्रेता डेल कॉम्प्युटर्स लि. हे आताचे 'लेनदार (Creditor)' आहेत, म्हणून त्यांच्या खात्याला जमा (credit) करावे. दुहेरी नोंदणी प्रणालीनुसार (Double Entry System), खरेदी खाते नावे (Dr.) आणि लेनदार खाते जमा (Cr.) हीच योग्य नोंद आहे. हा खरेदी-विक्री व्यवहार असल्यामुळे रोजकीर्द पुस्तकात (Journal Book) अशाच स्वरूपात नोंद करावी.