सरपंचाचे अधिकार आणि कर्तव्ये याबाबत खालील विधाने विचारात घ्या. अ. ग्रामसभेत मंजूर झालेल्या ठरावांची अंमलबजावणी करणे. ब. ग्रामपंचायतीच्या मालकीची मालमत्तेचे संरक्षण करणे. क. ग्रामपंचायतीतील क्षेत्रातील प्राथमिक शाळांवर देखरेख ठेवणे. वरीलपैकी अयोग्य विधाने निवडा.
Consider the following statements about the powers and duties of Sarpanch. a. To implement the resolutions passed in the Gram Sabha. b. Protect the property owned by Gram Panchayat. c. To supervise primary schools in the Gram Panchayat area. Select the incorrect statements given above.
- (अ)(1) फक्त अ
- (ब)(2) फक्त ब
- (क)(3) फक्त क✓ योग्य उत्तर
- (ड)(4) यापैकी नाही
स्पष्टीकरण
सरपंच (Sarpanch) हे ग्रामपंचायतीचे (Gram Panchayat) निवडून आलेले प्रमुख असून त्यांचे अधिकार आणि कर्तव्ये महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियम, 1958 (Maharashtra Gram Panchayat Act, 1958) मध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली आहेत. विधान 'अ' बरोबर आहे कारण ग्रामसभेत (Gram Sabha) मंजूर झालेल्या ठरावांची अंमलबजावणी करणे हे सरपंचांचे मुख्य कर्तव्य आहे, जे कलम 20 अंतर्गत येते. विधान 'ब' देखील बरोबर आहे कारण ग्रामपंचायतीच्या मालकीची मालमत्ता, जमीन आणि इतर साधनसंपत्तीचे संरक्षण करणे हे सरपंचांचे महत्त्वाचे कर्तव्य आहे. परंतु विधान 'क' चुकीचे आहे कारण प्राथमिक शाळांवर (Primary Schools) देखरेख ठेवण्याचे काम शिक्षण विभाग (Education Department) आणि स्थानिक शैक्षणिक अधिकार्यांचे आहे, हे सरपंचांचे थेट अधिकार किंवा कर्तव्य नाही. शाळांशी संबंधित मूलभूत सुविधा पुरवण्यात ग्रामपंचायत सहकार्य करू शकते, परंतु शैक्षणिक देखरेख हे सरपंचांचे विहित कर्तव्य नाही.