‘भारतीय असंतोषाचे जनक’ असा लोकमान्य टिळकांचा उल्लेख खालीलपैकी कोणी केला आहे?

स्पष्टीकरण

सर व्हॅलेंटाइन चिरोल हे एक ब्रिटिश पत्रकार व लेखक होते, जे 'द टाइम्स' या वृत्तपत्रासाठी भारतीय राजकारणावर लेखन करत होते. त्यांनी 1910 साली 'Indian Unrest' नावाचे पुस्तक लिहिले आणि त्यात लोकमान्य टिळकांना 'भारतीय असंतोषाचे जनक' (Father of Indian Unrest) असे संबोधले. चिरोल यांच्या मते टिळकांनी ब्रिटिश सत्तेविरुद्ध जहाल (extremist) राष्ट्रवादाची भावना भारतीय जनमानसात रुजवली, ज्यामुळे स्वदेशी आंदोलन व इतर उग्र चळवळींना चालना मिळाली. या पुस्तकातील टीकात्मक विधानांमुळे टिळकांवर 1908-1910 दरम्यान बदनामीचा (defamation) खटला दाखल झाला होता, ज्यात टिळकांना चिरोल यांच्याविरुद्ध इंग्लंडमध्ये कायदेशीर लढा द्यावा लागला. त्यामुळे 'भारतीय असंतोषाचे जनक' ही उपाधी चिरोल यांच्याच लेखनातून प्रचलित झाली, हे ऐतिहासिक दृष्टीने सिद्ध आहे.