भारतात स्वातंत्र्याच्या 7 दशकानंतरही अस्तित्वात असलेल्या दारिद्र्याची खालीलपैकी कोणते/ती कारण/कारणे आहे/आहेत ? अ. अर्थव्यवस्था मोठ्या प्रमाणात कृषी क्षेत्रावर अवलंबून. ब. उत्पादन क्षेत्रातील रोजगार संधीची कमतरता. क. विकसित देशांच्या तुलनेत शेती विकासाचा अधिक दर.

स्पष्टीकरण

भारतात स्वातंत्र्यानंतरही दारिद्र्य कायम राहण्याची मुख्य कारणे म्हणजे अर्थव्यवस्थेचा कृषी क्षेत्रावर जास्त अवलंबून राहणे आणि उत्पादन क्षेत्रात रोजगाराच्या संधी कमी असणे. भारतातील लोकसंख्येचा मोठा भाग अजूनही शेतीवर अवलंबून आहे, पण शेतीतून मिळणारे उत्पन्न कमी आहे. उत्पादन क्षेत्र (Manufacturing) मध्ये पुरेशी नोकऱ्या निर्माण झाल्या नाहीत, त्यामुळे लोकांना स्थिर उत्पन्नाचे साधन मिळाले नाही. विधान क चुकीचे आहे कारण भारतातील शेती विकासाचा दर विकसित देशांपेक्षा कमी आहे, जास्त नाही. शेतीत कमी उत्पादकता आणि उत्पादन क्षेत्रातील रोजगार निर्मितीचा अभाव यामुळे दारिद्र्य कायम राहिले आहे. म्हणून विधाने अ आणि ब बरोबर आहेत.