भारत जागतिक व्यापार संघटनेत समाविष्ट झाल्यानंतर, खालीलपैकी कोणत्या वस्तूविषयीच्या पारंपरिक ज्ञानासाठी भारताला बौद्धिक संपदा अधिकार प्रदान झाला नाही ?

स्पष्टीकरण

भारताने जागतिक व्यापार संघटनेत (WTO) समाविष्ट झाल्यानंतर पारंपरिक ज्ञान (Traditional Knowledge) संरक्षित करण्यासाठी बौद्धिक संपदा हक्कांबाबत (Intellectual Property Rights) अनेक कायदेशीर लढाया लढल्या, त्यात हळद, बासमती तांदूळ आणि नीम या तिघांबाबत भारताने परदेशी कंपन्यांचे पेटंट यशस्वीरीत्या रद्द करून आपले पारंपरिक ज्ञान सिद्ध केले. बटाटा (Potato) हे मूळचे भारतीय पीक नसून ते दक्षिण अमेरिकेतून (अँडीज पर्वतीय प्रदेशातून) युरोपियनांच्या माध्यमातून भारतात आले, त्यामुळे बटाट्याबाबत भारताला 'पारंपरिक ज्ञान' असल्याचा दावा करण्याचा प्रश्नच उद्भवत नाही. म्हणूनच बटाट्याविषयी भारताला बौद्धिक संपदा अधिकार (पारंपरिक ज्ञानाच्या आधारे) मिळालेला नाही, कारण मुळातच हा दावा शक्य नव्हता. हळद (1995, अमेरिकेचे पेटंट रद्द), बासमती तांदूळ (RiceTec कंपनीचे पेटंट आव्हान), आणि नीम (युरोपियन पेटंट रद्द) या तिघांबाबत भारताने वैज्ञानिक व ऐतिहासिक पुराव्यांच्या आधारे विजय मिळवला, त्यामुळे हे तीन पर्याय चुकीचे आहेत आणि बटाटा हा योग्य उत्तर आहे.