दिलेले/ली विधान/ने आणि निष्कर्ष लक्षपूर्वक वाचा. विधानांमध्ये दिलेली माहिती ही सामान्यपणे ज्ञात तथ्यांपेक्षा वेगळी असल्याचे आढळले, तरी ती सत्य आहे असे गृहीत धरून, दिलेल्या निष्कर्षांपैकी कोणता/ते निष्कर्ष विधान/नांशी तर्कसंगत आहे/आहेत ते ठरवा. विधाने: सर्व आरसे, कंगवे आहेत. सर्व कंगवे, पावडर आहेत. सर्व पावडर, क्रीम आहेत. निष्कर्ष (I): काही आरसे, पावडर आहेत. निष्कर्ष (II): सर्व क्रीम, कंगवे आहेत.

स्पष्टीकरण

या न्यायमीमांसा (syllogism) प्रश्नात तीन विधाने आहेत: सर्व आरसे कंगवे आहेत, सर्व कंगवे पावडर आहेत आणि सर्व पावडर क्रीम आहेत. पहिल्या दोन विधानांची साखळी जोडली तर 'सर्व आरसे कंगवे आहेत' आणि 'सर्व कंगवे पावडर आहेत' या दोन A-प्रकारच्या (Universal Affirmative) विधानांवरून तर्कशास्त्राच्या नियमानुसार 'सर्व आरसे पावडर आहेत' हा निष्कर्ष निघतो, आणि जे 'सर्व' साठी खरे असते ते 'काही' साठी नक्कीच खरे असते, म्हणून 'काही आरसे पावडर आहेत' हा निष्कर्ष (I) तर्कसंगत ठरतो. निष्कर्ष (II) मध्ये 'सर्व क्रीम कंगवे आहेत' असे म्हटले आहे, पण विधानांमध्ये उलट संबंध दिला आहे म्हणजे 'सर्व पावडर क्रीम आहेत' - यातून क्रीमकडून पावडरकडे किंवा कंगव्याकडे उलट दिशेने सार्वत्रिक निष्कर्ष काढता येत नाही, कारण A-प्रकारच्या विधानाचे प्रत्यावर्तन (conversion) फक्त 'काही' स्वरूपात होते, 'सर्व' स्वरूपात नाही. त्यामुळे फक्त निष्कर्ष (I) तर्कसंगत आहे आणि निष्कर्ष (II) तर्कसंगत नाही, हे योग्य उत्तर ठरते.