पुढील पैकी अव्ययीभाव समासाचे उदाहरण ओळखा.
- (अ)1. चोरभय
- (ब)2. गैरवाजवी✓ योग्य उत्तर
- (क)3. गावदेवी
- (ड)4. तोंडपाठ
स्पष्टीकरण
अव्ययीभाव समास (Avyayibhav Samas) ओळखण्याचा नियम असा आहे की या समासात पहिला शब्द उपसर्ग (prefix) असतो आणि तयार झालेला संपूर्ण शब्द अव्यय (क्रियाविशेषण) सारखा वापरला जातो, म्हणजे त्याचा अर्थ मुख्यत्वे पहिल्या शब्दावरून ठरतो व तो शब्द बदलत नाही (त्याला लिंग, वचन नसते). 'गैरवाजवी' या शब्दात 'गैर' हा उपसर्ग आहे, जो फारसी/उर्दू भाषेतून आलेला आहे आणि याचा अर्थ 'नाही' किंवा 'विरुद्ध' असा होतो. 'गैर' + 'वाजवी' (योग्य) = 'गैरवाजवी' म्हणजे 'योग्य नसलेले' असा अर्थ होतो, आणि हा उपसर्गयुक्त शब्द अव्यय म्हणून वापरला जातो, त्यामुळे हे अव्ययीभाव समासाचे योग्य उदाहरण आहे. अशा प्रकारच्या शब्दांत उपसर्गाचा अर्थ प्रधान (मुख्य) असतो, हे अव्ययीभाव समासाचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.