जेव्हा α-कण किरणोत्सारी घटकातून बाहेर पडतात तेव्हा
When α-particle emits from a radioactive element then
- (अ)(1) अणुअंक 2 ने कमी होतो आणि अणुवस्तुमानांक 4 ने कमी होतो✓ योग्य उत्तर
- (ब)(2) अणुअंक 1 ने कमी होतो आणि अणुवस्तुमानांक 2 ने कमी होतो
- (क)(3) अणुअंक 1 ने वाढतो
- (ड)(4) अणुअंक आणि अणुवस्तुमानांक बदलत नाही
स्पष्टीकरण
अल्फा-कण हे हेलियमचे नाभिक असतात ज्यामध्ये 2 प्रोटॉन आणि 2 न्यूट्रॉन असतात. जेव्हा किरणोत्सारी घटकातून अल्फा-कण बाहेर पडतो, तेव्हा त्या घटकाचा अणुअंक (प्रोटॉनांची संख्या) 2 ने कमी होतो. त्याचप्रमाणे अणुवस्तुमानांक (प्रोटॉन + न्यूट्रॉन) 4 ने कमी होतो कारण अल्फा-कणात 2 प्रोटॉन + 2 न्यूट्रॉन = 4 कण असतात. उदाहरणार्थ, युरेनियम-238 मधून अल्फा-कण निघाल्यावर थोरियम-234 तयार होतो. युरेनियमचा अणुअंक 92 वरून 90 होतो आणि वस्तुमानांक 238 वरून 234 होतो. हे किरणोत्सर्गाचे मूलभूत नियम आहे.