आधुनिक आवर्त सारणीमध्ये, डावीकडून उजवीकडे जाताना, दुसऱ्या आवर्तात लिथियम पासून फ्लोरीन पर्यंत मूलद्रव्यांची अणु त्रिज्या ______. अ. वाढत जाते ब. कमी होत जाते क. सुरुवातीला कमी होत जाते नंतर वाढते ड. स्थिर राहते
In modern periodic table, while going from left to right, in a second period from Lithium to Fluorine the atomic radius of elements goes on ______. a. Increasing b. Decreasing c. First decreases and then increases d. Stable
- (अ)(1) फक्त ड आणि क चुकीचे आहेत / Only d and c are incorrect
- (ब)(2) फक्त अ बरोबर आहे / Only a is correct
- (क)(3) फक्त ब बरोबर आहे / Only b is correct✓ योग्य उत्तर
- (ड)(4) वरीलपैकी नाही / None of the above
स्पष्टीकरण
आधुनिक आवर्त सारणीत डावीकडून उजवीकडे जाताना अणुत्रिज्या (atomic radius) कमी होत जाते, कारण त्याच आवर्तात (period) मुख्य क्वांटम संख्या (n) स्थिर राहते पण नाभिकातील (nucleus) प्रोटॉनची संख्या वाढते, त्यामुळे नाभिकीय आकर्षण (nuclear charge) वाढते आणि इलेक्ट्रॉन अधिक जोराने नाभिकाकडे खेचले जातात. लिथियम (Li) ते फ्लोरीन (F) या दुसऱ्या आवर्तात इलेक्ट्रॉन तेच कवच (shell, n=2) मध्ये भरले जातात, पण प्रत्येक पुढच्या मूलद्रव्यात एक-एक प्रोटॉन वाढतो, त्यामुळे प्रभावी नाभिकीय आकर्षण (effective nuclear charge) वाढते आणि अणुत्रिज्या कमी होते. उदा. Li चा अणुत्रिज्या साधारण 152 pm असतो तर F चा फक्त सुमारे 64 pm असतो, म्हणजे स्पष्टपणे घट दिसते. त्यामुळे विधान 'ब' (कमी होत जाते) बरोबर आहे आणि इतर विधाने (अ, क, ड) चुकीची आहेत. म्हणून पर्याय (3) 'फक्त ब बरोबर आहे' हे योग्य उत्तर आहे.